Doğum Sonrası Bebek Tarama Testlerini Yaptırmalısınız

Yorum yapılmamış
bebeklerde hipotiroidide testi

Onu dokuz ay boyunca beklediniz. Şimdi minik bedenini elinizde tutuyorsunuz. Herşey istediğiniz gibi. Ancak ileride doğacak sorunlar hakkında yeterli bilgiye sahip misiniz? Basit bir yöntemle birkaç ay sonra geri dönüşü olmayan iki önemli hastalığı önlemenin mümkün olduğunu biliyor musunuz? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı Özlem Karahasanoğlu doğum sonrası yapılan bebek tarama testleri hakkında yazdı.

-Doğumsal hipotiroidide tiroid bezinin yeterli hormon yapamaması, fenilketonüride ise artmış kan fenilalanin düzeyi söz konusudur. Her iki durum da henüz beyne zarar vermeden saptanabilirse sonuçlar mükemmel olur. Doğumsal hipotiroidide ağız yoluyla hemen verilmeye başlanan ilaçlarla, fenilketonüride ise diğer besinlerin kesilip fenilalanin içermeyen özel  besinler verilmesi  sayesinde  beyin  hasarları  önlenir ve  bebek  normal  bir  yaşam  sürer

-Ülkemizde önceden saptama esasına dayalı yenidoğan tarama testleri mevcuttur. Şu anda Türkiye’de ve dünyada en yaygın olarak taranan iki hastalık fenilketonüri ve hipotiroididir. Bu iki hastalık yaşamın ilk haftalarında tesbit edilebilirse sonuçlarının önlenmesi mümkün olabilmektedir

Bir bebek anne karnına düştüğünde başlayan doktor kontrolleri ile doğuma kadar bebekteki bazı sorunlar, sakatlıklar, anomaliler tanınır. Bunlar için çeşitli tanı yöntemleri vardır. Ultrasonografi, anneye yapılan bazı hormon testleri, gerekirse  bebeği çevreleyen sudan örnek alınarak yapılan “amniosentez” denilen özel test sayesinde bir takım  kromozom anomalileri, organsal anomaliler, bazı fonksiyonel problemler önceden saptanabilir. Gerekirse bunlara dayanılarak gebelik sonlandırılabilir.

Bebeklerde Fenilketonüri Hastalığı Testi

Bebeklerde Fenilketonüri Hastalığı Testi

     Bazı rahatsızlıklar da vardır ki bunlarda vücutta bazı maddelerin az veya çok yapılması, sentezinde hatalar olabilir. Bu durumlarda bebek son derece normal bir şekilde doğar. Muayenesinde hiç bir anormallik yoktur.

      Ancak aradan birkaç ay geçince sonuçlar ortaya çıkar. Bu hastalıklardan büyük bölümü de beyne zarar vererek zihinsel fonksiyonlarda  geriliğe ve problemlere yol açabilirler. 

     Böyle doğumda veya doğum öncesinde herhangi bir bulgu vermeyip kendini aylar sonra belli eden bu tür hastalıklardan bir kısmı erken dönemde teşhis edilebilirse  bazı yöntemlerle önlenebilmeleri mümkündür.

    İşte böyle hastalıklar için önceden saptama esasına dayalı yenidoğan tarama testleri mevcuttur. Şu anda Türkiye’de ve dünyada en yaygın olarak taranan iki hastalık fenilketonüri ve hipotiroididir. Bu iki hastalık yaşamın ilk haftalarında tesbit edilebilirse sonuçlarının önlenmesi mümkün olabilmektedir.

Bebeklerde Önemli Olan Erken Teşhis

Bu iki hastalık dışında tarama testlerine dahil edilmesi planlanan başka hastalıklar da mevcuttur. Ancak bugün için yaygın uygulanmaları söz konusu değildir. Yaygın olarak fenilketonüri ve hipotiroidinin uygulanma sebepleri:

1-Özel diet ve ilaçlarla kötü sonuçların tamamen önlenebilmesi

2-Toplumda nisbeten daha sık görülmeleridir. (Doğumsal hipotiroidi 1/4000 oranında,fenilketonüri 1/12000 oranında)

Doğumsal hipotiroidide tiroid bezinin yeterli hormon yapamaması, fenilketonüride ise artmış kan fenilalanin düzeyi söz konusudur. Her iki durum da henüz beyne zarar vermeden saptanabilirse sonuçlar mükemmel olur. Doğumsal hipotiroidide ağız yoluyla hemen verilmeye başlanan ilaçlarla, fenilketonüride ise diğer besinlerin kesilip fenilalanin içermeyen özel  besinler verilmesi  sayesinde  beyin  hasarları  önlenir ve  bebek  normal  bir  yaşam  sürer.

     Tüm  dünyada  bu  tarama  testlerini  gerçekleştiren  merkezler  var. Tercih  edilen  bu  laboratuvarların  belli  merkezlerde  toplanması, çok  çeşitli  hastanelerden  örneklerin  buralara  gönderilmesidir. Her  birimin  kendi  testini, kendi  yapması  önerilmez. 

     Bu   testler   için  örnek  toplamada  “Guthrie” denilen  yöntemden yararlanılır. Doğumdan  sonraki  tercihen 3-4. günlerde  topuktan alınan  kan  örneği özel  bir kurutma  kağıdına  emdirilir ve ana  me rkeze  gönderilir .

     Kan  örneğinin  mümkünse 3-4. günlerde  alınması  tavsiye  edilir. Çok  erken  alınan  kan  örneklerinde  hatalar   olabilir. Aynı  şekilde  7. günden  sonraya  sarkan  kan  örneklerinde de  hata  sözkonusu  olabilir. Bebek  doğduğu  yerden başka  yere sevk  ediliyorsa  yine  kan  örneği  alınıp  alınmadığı karşı merkeze mutlaka bildirilmelidir.

Zeka testi değildir 

    Bazı  aileler  çok  sıcak  bakmamakta, gereksiz bulmakta, bu testin  halk  arasında  -Zeka Testi- olarak  anılmasına  dayanarak  zeka  testine  gerek  var  mı ? diyebilmektedirler. 

Ailelere  şunu  çok  iyi  anlatmak  gerekir  ki;

1)Bu  test  zeka  ölçmeye  yarayan  bir  test  değildir.

2)İleride  zeka  geriliği de  olmak  üzere  birçok  soruna  yol  açabilecek  çok  önemli  iki  hastalığın erken  tanınmasını  sağlar.

3)Bu  iki  hastalık  yaşamın  ilk  haftalarında  tesbit  edilebilirse  kesinlikle  önlenebilir .

4)Her  iki  hastalığın  da  doğum  öncesi  yapılan  testlerle  tesbiti  mümkün  değildir .

5)Erken  döneminde  saptanamazsa  bu  iki  hastalık  beyin  hasarı  yapar .Beyin  hasarı  oluştuktan  sonra  geriye  dönüş  mümkün olmaz. Bu  nedenle erken  dönemde  testlerin  yapılması  sağlanmalıdır.

6)Hastalıkların  görülme  sıklığının  az  olması  (hipotiroidi  için  1/4000     fenilketonüri için  1/12000) aileleri  boşvermişliğe  itmemelidir. 1/4000 ‘lük bir  oran  sizin  başınıza  geldiğinde  100/100 ‘lük   anlamına  gelmiş  olur. 

Category: Bebek, Bebek Sağlığı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü